Vroeger was iemand gewoon even niet thuis. Als je iemand moest bereiken, deed je dat via de huistelefoon. En als niemand opnam, dan was diegene er gewoon even niet. Tegenwoordig sturen we appjes. De. Hele. Dag. Door. Als iemand meer dan een dag niet reageert, denken we dat er iets mis is. We zijn gewoon altijd bereikbaar, en daar ook een beetje moe van: dat heet digitale vermoeidheid.
Altijd online, nooit echt offline
Ja, technologie heeft ons leven makkelijker gemaakt, maar er zit ook wel een keerzijde aan. Want even eerlijk: hoe vaak check jij je telefoon op een dag? Voor veel mensen is dat meer dan ze denken. We gebruiken onze telefoon als wekker, agenda, navigatie, camera, bankpas, entertainment en om te communiceren. Dat ding verlaat je zijde niet meer. Dat constante gevoel van bereikbaarheid kan ervoor zorgen dat je brein nooit helemaal tot rust komt. Zelfs wanneer je technisch gezien vrij bent, blijf je mentaal een beetje “aan” staan.
Digitale vermoeidheid door open tabbladen
Digitale vermoeidheid gaat niet alleen over schermtijd. Het heeft ook te maken met hoeveel informatie we dagelijks verwerken. Binnen een paar minuten kun je een werkmail lezen, een TikTok bekijken, reageren in een groepschat en een nieuwsbericht zien over een wereldcrisis. Je hersenen schakelen voortdurend tussen verschillende soorten informatie, en dat kost enorm veel energie. Vooral omdat het kan leiden tot cognitieve overbelasting. Dat is het moment dat je brein er gewoon even geen zin meer in heeft.
Dat gevoel herken je misschien wel. Je opent Instagram om “heel even” te kijken en sluit de app twintig minuten later zonder nog te weten waarom je hem eigenlijk opende. Ondertussen voel je je niet ontspannen, maar juist leeg en moe.
De druk van de blauwe vinkjes
Een van de grootste verschillen met vroeger is dat mensen tegenwoordig vaak kunnen zien dat je een bericht hebt ontvangen. En hoewel blauwe vinkjes best handig zijn, voelt reageren niet meer als een keuze, maar als een verplichting. Er zit dan een sociale druk achter, niet eens alleen vanuit anderen, maar ook vanuit onszelf.
Veel mensen voelen zich schuldig wanneer ze niet snel reageren. Alsof ze iemand laten wachten, terwijl er eigenlijk helemaal geen haast is. Dus reageren we vaak wanneer we onderweg zijn, tijdens het koken, op het toilet, tijdens een film en soms zelfs midden in een gesprek met iemand die in het echt voor ons staat. Multitasken, oftewel: vermoeiend. Digitale vermoeidheid.
