Je hebt je huis. Je hebt je werk. Maar het is eigenlijk ook erg belangrijk om een plek te hebben waar niemand vraagt of je de vaatwasser hebt uitgeruimd of die ene mail al hebt beantwoord. Dit kan een café zijn waar de barista je bestelling kent, het park waar je altijd dezelfde hondenbaasjes tegenkomt of die sportschool waar ze je naam inmiddels kennen. Zo’n third place kan een belangrijke rol in ons sociale leven spelen.
Wat is een third place?
De term third place werd bekend door socioloog Ray Oldenburg. Zijn idee was: je first place is thuis en je second place is de plek waar je werkt. Je third place is de informele plek daarbuiten waar je vaak komt en andere mensen ontmoet. Dit kan een koffietentje, bibliotheek, buurtcafé, park, buurthuis of misschien een vaste sportschool zijn. Het belangrijkste is dat je er makkelijk binnenloopt, steeds naartoe terugkomt en je er op een bepaalde manier thuis voelt.
Een echte third place draait volgens het originele idee om toegankelijkheid en ontmoeting. Mensen komen er niet omdat ze iets móéten doen, maar omdat ze er graag zijn.
Het belang van mensen die je eigenlijk niet kent
We besteden veel aandacht aan onze hechte relaties. Logisch, want goede vrienden en familie zijn belangrijk. Maar ook de mensen aan de rand van je sociale leven kunnen veel toevoegen. Weak ties noemen ze dat: losse sociale contacten die je steeds tegenkomt, zonder dat je graag samen op vakantie zou gaan.
Zoals de buurvrouw met wie je vijf minuten praat, de medewerker van je favoriete café of iemand die je iedere week bij dezelfde yogales ziet. Misschien weet je bijna niets over hun leven, maar toch zorgen zulke kleine ontmoetingen ervoor dat je je meer verbonden kunt voelen met de wereld om je heen.
Altijd bereikbaar, maar ook altijd verbonden?
In theorie zijn we socialer dan ooit. Toch betekent digitaal contact niet automatisch dat we ons ook sociaal verbonden voelen. Veel dagelijkse dingen waarvoor we vroeger de deur uit moesten, kunnen nu gewoon vanuit huis. We werken aan de keukentafel, bestellen boodschappen via een app, laten eten bezorgen en kijken thuis films in plaats van naar de bioscoop te gaan. Handig, maar daardoor mis je ook kleine momenten van contact. Daarvoor zijn die third places zo handig.
Eenzaamheid is niet alleen alleen zijn
Soms is het al fijn als iemand je herkent, als de medewerker achter de bar weet wat je meestal bestelt of als iemand vraagt waarom je vorige week niet bij de hardloopclub was. Het gevoel ergens bij te horen kan ontstaan uit heel kleine dingen. Dat maakt third places ook interessant voor mensen die ergens nieuw zijn komen wonen. Een nieuwe stad kan best eenzaam voelen wanneer je sociale kring honderden kilometers verderop is achtergebleven. Vaak naar dezelfde plek gaan, kan helpen om langzaam bekende gezichten te verzamelen. En bekende gezichten worden soms kennissen. En kennissen worden soms vrienden.
