Je zou maar net in maart door de straten van Valencia lopen, Agua de Valencia in de ene hand, camera in de andere, en ga je alle (tijdelijke) metershoge beelden door de hele stad af. Klinkt relaxed, maar Las Fallas is allesbehalve een “rustig cultureel festivalletje”. Las Fallas is alles tegelijk: kunstexpo, straatfeest, cultureel erfgoed én een licht chaotische reality check voor je zenuwstelsel. Maar één ding is zeker: dit is een festival dat je in ieder geval een keer moet hebben meegemaakt.
Elk jaar in maart verandert de zonnige Spaanse stad Valencia in één grote kunstexpo/openluchtmuseum. Midden op straten en pleinen staan kleurrijke en gedetailleerde beelden verspreid door de stad. Het begon allemaal verrassend simpel. Vroeger verzamelden timmerlieden hun oude houtresten aan het einde van de winter en staken die in brand. Maar zoals dat gaat in Spanje: ze pakken elk excuus voor een feestje aan.
Die simpele stapels hout groeiden uit tot “fallas”: enorme, vaak metershoge kunstwerken (ook wel ninots genoemd), gemaakt van hout, piepschuim en een flinke dosis sarcasme. Want deze beelden zijn niet zomaar mooi… ze zijn vaak satirisch. Personen of onderwerpen uit de politiek, sociale media en maatschappelijke trends, en celebrities worden vaak (totaal niet subtiel) belachelijk gemaakt. Sinds 2016 staat Las Fallas zelfs op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed. Oftewel: dit is niet zomaar een feestje. Dit is cultureel verantwoord chaos veroorzaken.
Vuurwerk alleen ‘s avonds? Cute. Dan ken je de Spanjaarden nog niet. In Valencia doen ze dat gewoon midden op de dag. Elke dag rond 14:00 verzamelt half Valencia zich op het centrale plein voor de mascletà. Maar dit is geen sierlijk vuurwerk met kleurtjes en romantische vibes. Dit is een geluidsshow. Een soort ritmische explosie-performance waarbij je borstkas letterlijk meetrilt. Serieus, je voelt het meer dan dat je het ziet.
Wat niemand je echt goed vertelt voordat je gaat: slapen is niet mogelijk tijdens Las Fallas. Overal zijn feestjes, vuurwerk, muziek en mensen die besluiten dat 03.00 een prima tijd is om nog wat knallers af te steken. Leuk voor een paar avonden, totdat om 10.00 ‘s ochtends (elke ochtend) de fanfare door de buurt rondjes loopt. Het voelt een beetje alsof de hele stad voor een week heeft besloten: slaap is overrated.
En dan… het moment waar alles naartoe werkt: de cremà. Op de laatste avond worden alle fallas, waar maanden aan is gewerkt, één voor één in brand gestoken. Grote, indrukwekkende kunstwerken veranderen binnen no time in as. Zonde? Absoluut, maar dat is juist de bedoeling. Het vuur staat symbool voor loslaten en opnieuw beginnen. Oude dingen verdwijnen, zodat er ruimte komt voor iets nieuws.